U okviru programa obilježavanja 25. maja – Dana odbrane grada Gračanica održana je promocija 53. broja časopisa za kulturnu historiju “Gračanički glasnik”.
Domaćini su bili: prof. dr. Omer Hamzić, glavni i odgovorni urednik Glasnika, Edin Šaković, član redakcije, te Senada Letić, kao moderator.
Ovo je tematski broj kojem smo dali naslov„1992. – trideset godina“, koji je u cjelini posvećen tridesetoj godišnjici nekoliko historijski prelomnih događaja, a koji su se u ovom prostoru odigrali u toj godini. Skoro sve ustaljene rubrike Časopisapopunjene su sadržajima posvećenim tim događajima – koji su najvećim dijelom, razumije se, promatrani iz ugla Gračanice. Pri tome smo se trudili da čitav ovaj broj, a i svaki prilog u njemu bude u funkciji boljeg razumijevanja prelomnih događaja za Bosnu i Hercegovinu u 1992. godini, ali i događaja koji su se odigrali u naredne tri ratne godine. Fokus je, prije svega, na tridesetoj godišnjici dva međusobno povezana historijska događaja: o referendumu za nezavisnost i međunarodno priznanje i početku napada (agresije) na Bosnu i Hercegovinu kao nezavisnu i međunarodno priznatu državu kao i na odbrani njene nezavisnosti.Tako je i nastala ova publikacija koju, treba listati i čitati kao knjigu ili zbornik, uslovno pod naslovom „Bosna i Hercegovina 1992. – slučaj Gračanice“ ili „Knjiga o Gračanici (1992. – 1995.) – prilozi“
Upravo tako i otvaramo rubriku „Povodom“ prilogom pod naslovom „Kako se sjećati 1992. godine“ u kojem je autor prof. dr. Omer Hamzić, pokušao dati odgovor na pitanja iz naslova, prilazeći mu iz nekog svog ličnog tragičnog iskustva rata i teške porodične tragedije koja ga je zadesila. Slijede dva priloga u rubrici „Teme“ u kojima smo, prije prelaska na konkretan teren Gračanice u 1992. godini, pokušali spomenutim događajima i datumima dati širi historijski kontekst. U toj funkciji su prilozi „Bosna i Hercegovina od obnove državnosti do nezavisnosti“ prof. dr. Suada Kurtćehajića i „Podsjećanja i pouke“ prof. dr. Adnana Jahića.
U ostalim rubrikama skoro svi prilozi posvećeni su konkretnim događajima u prostoru Gračanice. U rubrici „Prošlost“ objavljujemo priloge pod naslovom „Formiranje i početak rada Ratnog predsjedništva opštine Gračanica“, autora Omera Hamzića i Kratkom hronologijom „Gračanica 1992. – 1995.“, koju je priredio Edin Šaković.
Rubrika „Građa“ ovoga puta podijeljena je na dva dijela. U prvom dijelu po prvi puta objavljujemo memoarske tekstove pod općim naslovom „Sjećanja“, a u drugom dijelu dokumente i arhivsku građu kojom na neki način potkrepljujemo ili dokumentujemoprezentirana sjećanja. Ovoga puta pod naslovom „Sjećanjaužeg rukovodstva Gračanice (1992. – 1995.“ objavljujemo memoarske tekstove sljedećih autora: Hazim Vikalo, predsjednik Opštine i Ratnog predsjedništva,„Civilna i vojna komanda Gračanice u periodu 1992. – 1995.“, Reuf Sokolović (rahm.), predsjednik Ratnog Izvršnog odbora Opštine, “Pravovremeno smo donosili najbolje odluke…” (ratne izjave i intervjui), Faruk Širbegović, dopredsjednik. Izvršnog odbora i komandant Civilne zaštite, „„Na prijeteću opasnost trebalo je odgovoriti sabrano i racionalno, ali hrabro i odlučno“, Osman Puškar, komandant Opštinskog štaba TO i Operativne grupe dva (OG_2) Armije BiH, „Od Opštinskog štaba TO Gračanica do Operativne grupe 2“, Ibrahim Nurikić, načelnik Opštinskog štaba TO i Operativne grupe dva (OG_2) Armije BiH, „Sjećanja na period organizacije otpora i odbrane od velikosrpske agresije(1992. godine)“ Faruk Huskanović, načelnika Stanice javne bezbjednosti, O ratnoj policiji i njenoj ulozi u odbrani Gračanice.
U ovim tekstovima autori su pokušali, svaki iz svog ugla i naspram svoje uloge u ratnom periodu iznijeti svoje viđenje svih tih događaja, objektivno i nepristrasno, onoliko koliko to dozvoljava memoarski rukopis. Po redakcijskim uputama, autori kao sudionici tih događaja trudili su se, konačno i uspjeli su ispisati tekstove u formatu koji može poslužiti kao dobar izvor za buduća istraživanja i procjene ključnih događaja iz perioda 1992. – 1995. na širem prostoru Gračanice.
I rubrika „Zavičaj“ uklapa se u temu ovog našeg broja. Stalni serijal „Likovi zavičaja“ ovoga puta ispisuje književnik Senahid Kahrimanović, sjećanjem na jednog poginulog junaka u prvoj, neki kažu u prvoj i najtežoj bici za Gračanicu, 25. maja 1995. godine na Zečevu gaju (Lendići), koji je odmah poslije pogibije ušao u legendu. U svom prilogu pod naslovom „Hajrudin DžeboBajbaga – između realnosti i legende (ili Glavni junak iz Moje zone odgovornosti)“, autor se potrudio da „uslika“ tog junaka kao dobrodušnog i nestašnog dječka iz svog komšiluka, kojem je počesto zavidio na njegovim „dostignućima“. Drugi prilog je sjećanje Seada Ahmetagića, na Mehmeda Ahmedbegovića, još jednog poginulog junaka sa Zečevog gaja (Lendići), komandira čuvene jedinice Patriotske lige, koja je teško stradala u toj bici. Autor je bio njegov drug iz djetinjstva i saborac u spomenutoj jedinici. Njegovo kazivanje je ljudski toplo i ispunjeno plemenitim emocijama. Rubriku „Zavičaj“ zatvaramo tekstom pod naslovom „Zlatni ljiljani s područja grada Gračanica“, sa njihovim kraćim biografskim podacima, koje je priredio Edin Šaković.
U rubrici „Riječ“ objavljujemo četiri ratne reportaže Zlatka Dukića, književnika i novinara, stalnog saradnika ovog časopisa iz Tuzle, svestranog i plodnog spisatelja u raznim književnim i novinarskim žanrovima iz čijeg smo golemog opusa odabrali četiri ratne reportaže iz gračaničkog kraja. Kao majstor reportaže u kojoj je kao novinar i najjači, Dukić u svom maniru bilježi dio atmosfore i „šmek rata“ koji se ne može prenijeti ili osjetiti iz običnog historijskog ili memoarskog zapisa. Bilježimo naslove reportaža: „Gradačačka kapija Bosne“, „ Borački moral – nad jednim primjerom jačanja morala boraca za sloboduGračanice i Bosne i Hercegovine“, „Cilj sve bliži – opet smo na gračaničkom ratištu“ i „Doboj vidi se – i čuje“.
U drugom dijelu ove rubrike objavljujemo nekoliko pjesama sa ratnom tematikom, nedavno preminulog gračaničkog pjesnika Amira Mašića, od kojih su dvije svojevremeno uglazbljene i snimljene na nosač zvuka.
Na kraju ovog broja donosimo nekoliko prikaza knjiga i publikacija koje su se pojavile u proteklih nekoliko mjeseci, te redovnu šestomjesečnu hroniku „Listovi gračaničkog kalendara“.
Osim obilja ratnih fotografija, u ovom broju, kao i na naslovnicama, objavljujemo nekoliko crteža i slika gračaničkog slikara Nijaza Omerovića, redovnog saradnika ovog časopisa sa motivima iz ratne Gračanice, a rubriku „Riječ“ upravo i završavamofaksimilom njegovog predgovora za katalog izložbe „Hronika o Bosni“, koju je priredio početkom ratne 1995. godine u Tuzli.
Tekst napisao Prof. dr. Omer Hamzić glavni i odgovorni urednik Gračaničkog glasnika
