Međunarodni dan brige i podrške: Ko brine o onima koji brinu?

Međunarodni dan brige i podrške obilježava se danas, 29. oktobra, kako bi se skrenula pažnja na ljude koji svakodnevno brinu o djeci, starijima, bolesnima i osobama s invaliditetom. Iza te brige često stoje godine rada koji se ne plaća, ne evidentira i rijetko prepoznaje kao doprinos društvu.

U mnogim porodicama briga o članu domaćinstva znači organizovanje cijelog dana oko tuđih potreba. Pomoć pri kretanju, pripremanje obroka, odlazak ljekaru i noćna dežurstva mogu postati obaveze koje traju mjesecima ili godinama. Taj rad najčešće ostaje unutar kuće, daleko od statistika o zaposlenosti.

Međunarodni dan brige i podrške upozorava na nevidljivi rad

Generalna skupština Ujedinjenih nacija proglasila je 29. oktobar međunarodnim danom 2023. godine, naglašavajući potrebu da se prepoznaju i plaćeni i neplaćeni poslovi njege.

Prema podacima Međunarodne organizacije rada, procjenjuje se da je 2023. godine čak 708 miliona žena širom svijeta bilo izvan tržišta rada zbog neplaćenih obaveza brige o drugima. Riječ je o podacima objavljenim 2024. godine, koji pokazuju koliko porodične obaveze mogu uticati na ekonomsku samostalnost žena.

Takve obaveze utiču na mogućnost zaposlenja, napredovanja i ostvarivanja prihoda, ali i na vrijeme za odmor. U Bosni i Hercegovini Ujedinjene nacije ranije su ukazale da neplaćeni kućni i njegovateljski poslovi značajno ograničavaju ekonomske mogućnosti žena.

Briga, međutim, nije isključivo porodična obaveza. U domovima za starije, zdravstvenim ustanovama i socijalnim službama rade ljudi od kojih se očekuju stručnost, strpljenje i stalna dostupnost. Njihovi uslovi rada neposredno utiču i na kvalitet podrške koju dobijaju korisnici.

U fokusu su prava njegovatelja i dostupna podrška

Ovogodišnja tema Ujedinjenih nacija posvećena je izgradnji održivih sistema brige kroz dostojanstven rad. Posebna pažnja usmjerena je na plate, socijalnu zaštitu, sigurnost na poslu i pravo radnika da učestvuju u odlukama koje se tiču njihovog zanimanja.

Međunarodni dan brige i podrške podsjeća i da podrška porodicama ne može zavisiti samo od njihove izdržljivosti ili finansijskih mogućnosti. Dostupne usluge, organizovana pomoć u zajednici i pravednija raspodjela kućnih obaveza mogu smanjiti teret koji danas često nosi jedna osoba.

Prema podacima Ujedinjenih nacija, žene obavljaju 76,2 posto ukupnog neplaćenog rada njege u svijetu, što pokazuje koliko je briga o drugima istovremeno i pitanje ravnopravnosti.